Przemoc wobec dzieci

Mówiąc o przemocy wobec dziecka, nie mówimy tu wyłącznie o przemocy, którą dziecko może doznać od osoby najbliższej tj. rodzica, dziadków czy innych krewnych, ale o przemocy jakiej dziecko może doznać od osoby obcej dla niego oraz o przemocy rówieśniczej, jaka może wystąpić np.
w szkole.

Jaka jest skala przemocy wobec dzieci i nastolatków w Polsce?

• 79% dzieci i nastolatków doświadczyła w swoim życiu choć raz przemocy lub zaniedbania.

Jakiej przemocy doświadczają dzieci i nastolatki?
Najczęściej zgłaszanymi formami przemocy były:

• 66% – przemoc ze strony rówieśników,
• 32% – przemoc ze strony bliskiego dorosłego,
• 26% – wykorzystanie seksualnie bez kontaktu fizycznego,
• 8% – wykorzystanie seksualnie z kontaktem fizycznym.

Ponadto 23% dzieci i nastolatków było zaniedbywanych emocjonalnie, 20% – doświadczało parentyfikacji (odwrócenia ról w rodzinie, w którym dziecko przejmuje odpowiedzialność za emocjonalne lub fizyczne potrzeby rodziców/rodzeństwa, stając się "opiekunem swoich opiekunów"), 14% było świadkami przemocy w domu, a 8% było zaniedbywanych fizycznie.

Kto najczęściej doświadcza przemocy?
Dziewczynki częściej niż chłopcy deklarują, że:

• doświadczyły przemocy ze strony bliskich dorosłych (36% vs 29%),
• były świadkami przemocy w domu (18% vs 11%),
• były zaniedbywane fizycznie (9% vs 7%),
• były wykorzystywane seksualnie zarówno bez kontaktu fizycznego (34% vs 17%),
  jak i z nim (13% vs 3%).

^{Źródło: „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023”, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.}

Czego przemoc domowa może uczyć dziecko?

• rodzice mogą mnie skrzywdzić, jeśli zrobię coś źle;
• powinienem bać się swoich rodziców;
• rodzice kochają mnie tylko wtedy, gdy jestem grzeczny;
• nie wolno mi próbować nowych rzeczy, bo czeka mnie za to kara;
• skoro jestem mniejszy i słabszy to wolno mnie krzywdzić;
• przemoc jest odpowiednią reakcja na uczucie złości;
• przemocą można rozwiązać każdy problem.

Przemoc domowa wobec dziecka może przybrać wiele form np. przemocy fizycznej, psychicznej, ekonomicznej, seksualnej, jaki i również zaniedbanie. Głównym powodem występowania przemocy wobec dziecka może być:

• dziedziczenie wzorców,
  
• normy kulturowe i społeczne,
  
• stres społeczny np. bezrobocie,
  
• izolacja rodziny,
• różnego rodzaju uzależnienia opiekunów np. od alkoholu.

Przemoc rówieśnicza może przybrać następujące formy:

• przemocy fizycznej – nie mówimy tu wyłącznie o biciu czy popychaniu, przemocą fizyczną jest również kradzież, niszczenie czyjejś własności np. zniszczenie zeszytu, wyrzucenie lub schowanie butów;
• przemocy werbalnej – pod tą formą przemocy kryje się np. przezywanie, wyśmiewanie, ośmieszanie, grożenie oraz oczernianie, w tym rozpowszechnianie plotek;
• cyberagresji – jest to forma przemocy, do której wykorzystuje się:
  
  • Internet – poprzez np. umieszczanie niepochlebnych komentarzy, podszywanie się pod inną osobę (fikcyjne konta), rejestrowanie i publikowanie niechcianych, ośmieszających zdjęć oraz filmów itp.;
    oraz
  • sprzęty elektroniczne, taki jak telefon komórkowy, tablet, laptop używany np. do wysyłania obraźliwych treści, zdjęć, itp.;
  • przemocy relacyjnej – przykładem przemocy relacyjnej jest np. wykluczenie danej osoby z grupy rówieśniczej, ignorowanie jej, nie włączanie jej do działań organizowanych w klasie, traktowanie jej „jak powietrze”;
• BULLYINGU – to inaczej dręczenie, znecanie się nad inną osobą. Ma miejsce wtedy, gdy ktoś celowo rani i poniża drugą osobę swoimi słowami lub zachowaniem i robi to wielokrotnie i często. Jest to jedna z form przemocy rówieśniczej, która charakteryzuje się trzema głównymi cechami: powtarzalność, nierównowaga sił i intencjonalność. Bullying jest szczególnie groźnym rodzajem przemocy, polegającym na długotrwałym nękaniu, poniżaniu, osaczaniu;
  
• przemocy seksualnej – nie jest to tylko przemoc stricte fizyczna, może objawiać się również poprzez np. dotykanie miejsc intymnych, udostępnianie innym treści o charakterze erotycznym (zdjęcia, filmy), używanie komentarzy z podtekstem seksualnym, wyśmiewaniem lub obrażaniem inności seksualnej, w tym orientacji seksualnej.